Wanneer zijn zonnepanelen rendabel?
Bijgewerkt op
Zonnepanelen waren ooit een zekere gok: je kreeg premies en je teller draaide terug. Vandaag draait alles om één vraag: hoeveel van de stroom die je opwekt, gebruik je zelf? Hier leer je wat het rendement van zonnepanelen bepaalt en reken je zelf na of ze op jouw dak lonen.
De formule achter het rendement
Elke kWh die je opwekt heeft twee bestemmingen, en ze zijn niet evenveel waard. Wat je zelf verbruikt, hoef je niet van het net te halen: je spaart de volledige afnameprijs uit. Wat je injecteert, levert enkel de injectievergoeding op, een fractie daarvan.
De afnameprijs bevat energie, variabele nettarieven, heffingen en btw: alles wat je per kWh niet meer betaalt. De injectievergoeding is veel lager. Daarom bepaalt het aandeel eigenverbruik meer dan eender welke andere factor of panelen lonen. Zie ook Injectie: stroom terug op het net.
Wat verandert er met je verbruik?
De grafiek toont een gemiddelde zomerdag: het verbruik van een gezin en de opbrengst van de panelen. Waar productie en verbruik overlappen, gebruik je de stroom rechtstreeks. De rest gaat het net op.
Gemiddelde dag in juni–augustus, per uur (Synergrid RLP0N en SPP). Een echte dag is grilliger; daarom rekent Energieplatform Vlaanderen op je werkelijke kwartierdata.
Schuif aan het aantal panelen: bij te veel panelen groeit de injectie veel sneller dan je eigen verbruik. Elk extra paneel levert dan minder op dan het vorige.
Typische waarden van het eigenverbruik
| Situatie | Eigenverbruik (indicatief) |
|---|---|
| Niemand thuis overdag, geen sturing | ±20–30 % |
| Thuiswerk of toestellen met timer overdag | ±30–45 % |
| Elektrische wagen die op zon laadt | ±40–55 % |
| Thuisbatterij | ±55–75 % |
Richtwaarden voor een typisch gezin. Het echte cijfer hangt af van je verbruik, het aantal panelen en je gewoonten. Een batterij verhoogt het eigenverbruik sterk, maar kost zelf ook geld: zie Loont een thuisbatterij?.
Reken het zelf na
Vul de gegevens van je offerte in. De opbrengst is een gemiddelde voor een goed gericht dak in Vlaanderen: een zuid-, oost- of westdak zonder schaduw haalt ongeveer 900 tot 1.000 kWh per kWp per jaar.
Eenvoudige terugverdientijd, zonder prijsstijging, degradatie, onderhoud of vervanging van de omvormer. De prijzen zijn voorbeeldwaarden: vervang ze door je offerte. Voor NCW en rendement: Terugverdientijd, NCW en rendement.
Wat is er veranderd in Vlaanderen?
- Geen terugdraaiende teller meer voor nieuwe installaties. Met een digitale meter worden afname en injectie apart gemeten en verrekend. Wat je injecteert, wordt niet langer van je afname afgetrokken.
- Geen premie en geen groenestroomcertificaten meer voor nieuwe residentiële installaties. Het rendement komt volledig uit je eigen verbruik en de injectievergoeding.
- Btw. Bij een woning die ouder is dan 10 jaar geldt voor zonnepanelen een verlaagd btw-tarief van 6 %, bij een jongere woning of nieuwbouw 21 %. De installateur moet de panelen leveren én plaatsen.
- Kwartierprijzen. Een injectievergoeding en afnameprijs die de marktprijs volgen (dynamisch), maken de middag goedkoop. Soms is injecteren dan nauwelijks iets waard. Zie De day-ahead-markt en negatieve prijzen.
Wanneer zijn zonnepanelen rendabel?
Meestal wel, als
- je dak goed gericht en schaduwvrij is
- je overdag verbruik hebt of kan sturen
- je een wagen, warmtepomp of batterij hebt of plant
- je woning ouder is dan 10 jaar (6 % btw)
- de offerte onder een redelijke prijs per kWp blijft
Twijfelachtig, als
- je dak noordelijk of sterk beschaduwd is
- je overdag nooit verbruikt en niets kan sturen
- je jaarverbruik erg laag is
- je veel meer panelen plaatst dan je kan gebruiken
- je binnenkort verhuist en de investering niet terugverdient
Een vuistregel: dimensioneer niet op je jaarverbruik, maar op je verbruik overdag. De eerste panelen hebben het hoogste rendement, de laatste het laagste, want hun stroom gaat bijna volledig het net op. Het juiste aantal zoek je met je eigen kwartierdata, niet met een gemiddelde.
Zo pak je het aan
Veelgestelde vragen
Hoe snel verdien je zonnepanelen terug?
Dat hangt vooral af van je eigenverbruik en de prijs van de installatie. Met een eigenverbruik van ongeveer een derde en een gangbare prijs ligt de terugverdientijd vaak rond de tien jaar. Met batterij, wagen of warmtepomp daalt dat. Reken met je eigen cijfers in de rekenmodule hierboven.
Is er nog een premie voor zonnepanelen?
Niet meer voor nieuwe residentiële installaties in Vlaanderen. Wel is er een verlaagd btw-tarief van 6 % voor een woning die ouder is dan 10 jaar, en de mogelijkheid om met Mijn VerbouwLening aan een lage rente te lenen.
Hoeveel levert een zonnepaneel per jaar op?
Een goed gerichte installatie in Vlaanderen haalt ongeveer 900 tot 1.000 kWh per kWp per jaar. Een paneel van 440 Wp levert dus ruim 400 kWh. Oriëntatie, helling en schaduw verschuiven dat cijfer.
Hoeveel panelen heb ik nodig?
Genoeg om je overdagverbruik te dekken, niet je volledige jaarverbruik. Wie meer plaatst, injecteert het overschot tegen een lage vergoeding. Een wagen, warmtepomp of batterij rechtvaardigt meer panelen.
Loont een dynamisch contract met zonnepanelen?
Het kan, vooral met een batterij of wagen. Zonder zulke sturing verdien je weinig aan injectie op zonnige middagen, want dan zijn de marktprijzen laag. Zie Loont een dynamisch contract?
Verlagen zonnepanelen mijn capaciteitstarief?
Nauwelijks. Je maandpiek ontstaat meestal 's avonds of op koude ochtenden, wanneer er weinig zon is. Daar helpt een batterij of spreiding van je verbruik meer.
Informatief, geen advies. Bij twijfel primeren de officiële tariefkaart van je leverancier en de publicaties van de VREG en je netbeheerder. Zie ook de disclaimer.