Waaruit bestaat je energieprijs?
Bijgewerkt op
Een kWh elektriciteit of aardgas heeft geen enkele prijs. Wat op je factuur staat, is de som van vier bouwstenen, elk met een eigen oorsprong en eigen regels.
De vier bouwstenen
schematisch, niet op schaalDe verhoudingen verschillen per netbeheerder, contract, verbruik en jaar. Voor echte bedragen: zie Marktindexen en Leveranciers.
1. Energiekost: wat je leverancier aanrekent
Dit is het enige deel waarop leveranciers met elkaar concurreren. Het bestaat uit:
- Een vaste vergoeding (ook jaarlijkse vergoeding): voor klantendienst, facturatie en contractbeheer, in euro per jaar, los van hoeveel je verbruikt.
- De energiecomponent: de prijs per afgenomen kWh. Die kan vast, variabel, dynamisch of tijdsgebonden zijn — zie Vast, variabel en dynamisch.
- Kosten voor groene stroom en warmtekrachtkoppeling (WKK): de leverancier moet certificaten inleveren en rekent die kost per kWh door.
- Eventueel een administratiekost voor energiedelen, wanneer je stroom deelt met anderen.
2. Nettarieven: het transport tot bij jou
De leverancier int ze, maar stort ze door aan de netbeheerders. Ze betalen de aanleg, het onderhoud en de werking van het net:
- Distributienettarieven voor het lokale net van je distributienetbeheerder (in Vlaanderen Fluvius), goedgekeurd door de Vlaamse Nutsregulator (VREG).
- Transmissietarieven voor het hoogspanningsnet van Elia (elektriciteit) of het vervoersnet van Fluxys (aardgas), goedgekeurd door de CREG. Als gezin betaal je ze onrechtstreeks, via de distributienettarieven.
- Voor elektriciteit hoort daar ook het capaciteitstarief bij, gebaseerd op je hoogste kwartierpiek.
Meer in Nettarieven en capaciteitstarief.
3. Heffingen: federaal en Vlaams
Belastingen en bijdragen van de overheden: de energiebijdrage, de bijzondere accijns (met verbruiksschijven) en de bijdrage aan het Energiefonds. Zie Heffingen en btw.
4. Btw
Over het geheel komt btw. Op elektriciteit en aardgas geldt voor gezinnen een verlaagd tarief; niet elke component is btw-plichtig (de bijdrage aan het Energiefonds en de injectievergoeding bijvoorbeeld niet).
Eenheden: MWh, kWh en eurocent
De groothandelsmarkt rekent in euro per megawattuur (EUR/MWh), je factuur in eurocent of euro per kilowattuur. Een MWh is 1.000 kWh, dus:
Negatieve marktprijzen bestaan echt: bij veel zon en wind en weinig vraag betalen producenten soms om hun stroom kwijt te raken.
Eén kwartier tegelijk
Een digitale meter registreert je afname en injectie per kwartier. Energieplatform Vlaanderen rekent daarom ook per kwartier: elk kwartier krijgt zijn eigen prijs, en pas op het einde wordt er afgerond. Een uurprijs geldt voor alle vier de kwartieren van dat uur en wordt niet door vier gedeeld; een uurverbruik dat je over vier kwartieren verdeelt, wél.
Zie ook: Groene stroom, wat betekent dat? en Sociaal tarief: wie behoort tot de doelgroep?
Informatief, geen advies. Bij twijfel primeren de officiële tariefkaart van je leverancier en de publicaties van de VREG en je netbeheerder. Zie ook de disclaimer.