Groene stroom, wat betekent dat?
Bijgewerkt op
"100 % groene stroom" staat op bijna elke tariefkaart. Toch komt er uit je stopcontact geen andere stroom dan bij je buren. Wat betekent groene stroom dan wel, wat betaal je ervoor en hoe herken je een leverancier die echt iets verandert?
Stroom in het net is niet te onderscheiden
Zon, wind, gas en kernenergie stromen samen in hetzelfde net. Eens ze daar zitten, kan niemand nog zeggen welke elektron van welke centrale komt. Je thuis ontvangt altijd dezelfde mix, ongeacht je contract. "Groene stroom kopen" betekent dus niet dat er groene stroom naar jou stroomt.
Wat wel kan: ervoor zorgen dat een hoeveelheid groene stroom die jij verbruikt, ergens wordt opgewekt en op papier aan jou wordt toegewezen. Daarvoor bestaat een bewijsstuk.
De garantie van oorsprong (GO)
1 GO = 1 MWh
Een garantie van oorsprong bewijst dat 1 MWh (1.000 kWh) uit hernieuwbare bronnen op het net werd gezet: zon, wind, water, biomassa of biogas.
Elke maand ingediend
Een leverancier die groene stroom verkoopt, dient maandelijks GO's in bij de Vlaamse Nutsregulator, één per 1.000 kWh groene stroom die zijn klanten verbruikten.
Los van de stroom
GO's worden apart van de fysieke stroom verhandeld. De opwekking kan dus ver van je woning liggen, ook in het buitenland.
Dat laatste is de kern van de discussie. Een GO bewijst dat de stroom ergens groen is opgewekt, niet dat jouw keuze daar een nieuwe zonne- of windinstallatie voor deed. Een GO van een afgeschreven waterkrachtcentrale bestaat al jaren en kost weinig. Een GO van een recent gebouwd Belgisch windpark zegt meer over het effect van je keuze.
Groenestroomcertificaten: iets anders
De namen lijken op elkaar, de werking niet. Een groenestroomcertificaat is steun voor de producent: voor Vlaamse groene stroom kent de VREG op aanvraag kosteloos een certificaat toe per schijf van 1.000 kWh. Het certificaat heeft een financiële waarde, een GO is een administratief bewijs.
| Garantie van oorsprong | Groenestroomcertificaat | |
|---|---|---|
| Doel | Herkomst aantonen | Producent financieel steunen |
| Voor wie | Leverancier die groen verkoopt | Producent in Vlaanderen |
| Eenheid | 1 MWh | Per schijf van 1.000 kWh |
| Waarde | Bewijs, verhandelbaar | Steun, verhandelbaar |
Wat betaal je ervoor op je factuur?
Op de tariefkaart staan vaak aparte regels voor de kost van groene stroom en voor warmtekrachtkoppeling (WKK), in cent per kWh. Het zijn de kosten van de certificaten die een leverancier moet inleveren. Die kosten zitten in de energiecomponent van elk contract, ook als je niet specifiek voor "groen" koos.
Energieplatform Vlaanderen telt die twee regels altijd mee, zoals ze op de tariefkaart staan. Zo vergelijk je contracten op hun echte totaal en niet op hun mooiste cijfer. Zie ook Waaruit bestaat je energieprijs?.
Hoe groen is "groen"?
| Niveau | Wat het inhoudt | Wat het zegt |
|---|---|---|
| Basis | "100 % groen" met GO's, zonder verdere info over herkomst | Bewijs dat de stroom elders groen werd opgewekt; weinig effect op nieuwe productie |
| Beter | GO's uit België of de buurlanden, en de leverancier meldt de herkomst | Duidelijker waar het geld naartoe gaat |
| Sterk | GO's van recente installaties, of rechtstreeks van lokale producenten en burgercoöperaties | Je keuze helpt echt om nieuwe productie te financieren |
| Het best | Je eigen zonnepanelen, plus een contract dat het overschot goed vergoedt | Je verbruikt rechtstreeks je eigen groene stroom |
Op je factuur staat de energiemix van je leverancier. Kijk daar naar: het aandeel hernieuwbaar, nucleair en fossiel, en of de mix klopt met wat de leverancier verkoopt.
Vijf vragen om aan je leverancier te stellen
- Uit welke landen komen de garanties van oorsprong?
- Hoe oud zijn de installaties waarvan de GO's komen?
- Zijn het zon, wind, water of biomassa?
- Koopt de leverancier rechtstreeks bij producenten, of enkel op de GO-markt?
- Wat betaal ik per kWh voor de groenestroom- en WKK-kost, op de tariefkaart?
Zelf groene stroom opwekken
De zekerste groene stroom is die van je eigen dak. Wat je zelf verbruikt terwijl de zon schijnt, haal je niet van het net. Het overschot injecteer je tegen de injectievergoeding. Hoe dat uitdraait, lees je in Wanneer zijn zonnepanelen rendabel?. Wil je zonder eigen dak toch lokaal groen? Dan bestaan er burgercoöperaties en energiedelen: vraag je leverancier of netbeheerder wat er in je buurt kan.
Voor aardgas bestaat een gelijkaardig verhaal met groen gas of biomethaan. Ook daar gaat het om een bewijsstuk op papier, en de molecule in je leiding blijft gewoon aardgas.
Veelgestelde vragen
Is groene stroom echt andere stroom?
Nee. Fysiek is alle stroom in het net dezelfde mix. Groene stroom is een boekhoudkundige toewijzing: je leverancier toont met garanties van oorsprong aan dat een gelijke hoeveelheid hernieuwbare stroom werd opgewekt.
Is groene stroom duurder dan grijze stroom?
Niet noodzakelijk. De kosten voor groenestroom- en WKK-certificaten zitten in elk contract. Het prijsverschil tussen een groen en een niet-groen contract is vaak klein en soms nul. Vergelijk daarom het totaal voor je verbruik.
Wat is een garantie van oorsprong?
Een digitaal bewijsstuk voor 1 MWh hernieuwbare stroom die op het net werd gezet. Leveranciers dienen ze maandelijks in bij de Vlaamse Nutsregulator om hun groene claim te staven.
Wat is het verschil met een groenestroomcertificaat?
Een groenestroomcertificaat steunt de producent financieel. Een garantie van oorsprong toont enkel de herkomst aan. Het eerste gaat over steun, het tweede over bewijs.
Betekent 100 % groene stroom dat mijn verbruik geen CO₂ uitstoot?
Niet volledig. Je kan wel aantonen dat je verbruik werd gedekt door hernieuwbare productie, maar wanneer er onvoldoende zon of wind is, draaien er ook gascentrales. Wie zijn verbruik naar uren met veel hernieuwbare productie schuift, doet daar meer aan: zie Loont een dynamisch contract?.
Informatief, geen advies. Bij twijfel primeren de officiële tariefkaart van je leverancier en de publicaties van de VREG en je netbeheerder. Zie ook de disclaimer.